sobota, 26 września 2009

Podjęcie decyzji o każdej zmianie ma w sobie ryzyko. Taką decyzję właśnie podjęłam. Dziś dzień pożegnań, dzień ostatni. Postanowiłam sięgnąć pamięcią kilka lat wstecz. Odwiedziłam stare kąty. Podsumowałam. Zamknęłam co nieco. Odetchnęłam.

Tego typu chwile zawsze wiążą się u mnie, co mnie osobiście bawi, także ze zmianami w stylu kupienie nowych spodni, ścięcie włosów, pomalowanie paznokci ;)

Przede mną kilka dni wolnych, na zebranie myśli i ruszenie z kopyta już od października. A póki co jesień, słońce i czas na rześki spacer nad Wartą z cudownym mężem pod rękę :)

poniedziałek, 21 września 2009





Wchodzimy do pustego wnętrza sali Marmurowej CK Zamek. Jedyne co tam spotykamy to czarno-białe zdjęcia na ścianach. Jest ich sporo, małe formaty jednakowo oprawione w jasne passe-partout i brzozowe delikatne ramy. Na czarno-białych zdjęciach puste wnętrza. Opuszczone przez kiedyś zamieszkałych ludzi, którzy albo wyszli gdzieś na chwilę, albo dawno już ich w danym miejscu nie było. Głównie małe miasteczka, małe miejscowości w pobliżu Poznania: Września, Żerków, Miłosław, Pyzdry, Mikuszewo, Bożykowo... To miejsca odwiedzane przez nas rzadko. Tak bardzo zwyczajne, powszednie, szaro-czarno-białe. Fotografie stanowią cykl dokumentów, wizualnych reportaży z tych właśnie miejsc.

Pustka i brak, to główni bohaterowie zdjęć Ireneusza Zjeżdżałki na wystawie monograficznej tego autora prezentowanej w CK Zamek. Fotografie urodzonego we Wrześni artysty cechują perfekcyjnie skomponowane kadry oraz niezwykła wrażliwość. Portrety miejsc bez ludzi, miejsc pozostawionych w stanie zawieszenia, znajdują swoją równowagę w cyklu portretów dzieci wrzesińskich. Odskocznią dla czarno-białych cyklów są kolorowe fotografie pokazywane w przestrzeni Galerii Fotografii pf. Zrealizowane w latach 2005-2006 dotyczą budowy i otoczenia autostrady przebiegającej przez Wrześnię. To swoiste pejzaże industrialne, gdzie żaden element sfotografowany nie jest przypadkowy, znów składa się na doskonałą całość kompozycyjną.

Ostatnio często bywam w okolicach Wrześni. Być może dlatego te zdjęcia okazały się wyjątkowo mi bliskie. Może też dlatego, że choć nie wiem jak bardzo miastowi chcielibyśmy być, prowincja i tak zawsze swoją nagą szczerością zbija nas z tropu, pozostawia w osłupieniu, zdziwieniu i melancholijnym zachwycie.

niedziela, 20 września 2009


To książka dla tych, którzy lubią rozważania o sztuce, o roli artysty, istocie talentu, natchnienia.

"Nieznane arcydzieło" i "Gambara" - dwa opowiadania, wydane w serii nowy kanon przez wydawnictwo W.A.B. - współtworzą monumentalny cykl Balzaca "Komedia ludzka".

W obu opowiadaniach poznajemy artystów. W "Nieznanym arcydziele" jest to malarz Frenhofer, w "Gambarze" - kompozytor Gambara. Obie te postacie w całości oddają się tworzeniu, pracy nad dziełem swego życia, które trzymają w ukryciu. Ów nieznane arcydzieło w momencie poznania okazuje się dziełem nie do ogarnięcia, zrozumienia dla przeciętnego odbiorcy. Jednakże Balzac nie wartościuje i pozostawia czytelnika przed wyborem, czy mamy do czynienia z artystami-szaleńcami, czy z artystami-geniuszami. Ojciec powieści realistycznej, obsesyjny kolekcjoner dzieł sztuki snuje rozważania na temat sztuki właśnie oraz natury ludzkiej i dążenia do ideałów.

Dla mnie wyjątkowo cenne zdaje się właśnie tytułowe opowiadanie przedstawiające malarza Frenhofera i pojawiające się w tym tekście filozoficzne rozmyślania. Frenhofer jest postacią fikcyjną, jedynym uczniem Mabuse'a. Towarzyszą mu dwaj malarze Franciszek Pourbus (właściwie Frans Pourbus Młodszy) oraz młody Poussin, który właśnie przyjechał do Paryża. Z nimi to Frenhofer prowadzi estetyczno-filozoficzne dysputy i to im pokazuje swoje najważniejsze, trzymane w ukryciu dzieło - portret ukochanej zmarłej żony - Katarzyny Lescault. To chwila przełomowa w tekście, moment kluczowy. Samo zaś dzieło swoich odbiorców wprawia w osłupienie, zażenowanie i rozczarowanie.

Istotny jest też fakt, że dla Balzaca dziełem najbardziej pożądanym był akt kobiecy. Jak świetnie wskazuje Jacek Dehnel w posłowiu do książki - "twórczość jest wyraźnie przedstawiana jako metafizyczne odbicie aktu seksualnego, w którym artysta - mężczyzna, portretując nagą modelkę - kobietę, posiada ją, stając się jej "ojcem, kochankiem i Bogiem".

Bez wątpienia czytając "Nieznane arcydzieło" mamy do czynienia ze swego rodzaju sfabularyzowanym traktatem o malarstwie, w formie dialogu, gdyż większa część tekstu to wywody Frenhofera właśnie. Niektóre jego uwagi zdają się bezcenne i przełomowe np. ta iż "posłannictwem sztuki nie jest kopiować naturę, ale ją wyrażać!". Okazuje się, że te uwagi i tekst Balzaca miały ogromny wpływ na sztukę.

Dehnel wyjaśnia: "Balzac żył w czasach pękania dotychczasowej wizji piękna, w czasach kryzysu klasycznej sztuki (opierającej się na mimesis, odwzorowaniu rzeczywistości, by wyglądała jak żywa); (...) van Gogh, Gaugin, Picasso, Duchamp, surrealiści - wszyscy są w zasadzie przyjmowani jak Frenhofer (...). Nic więc dziwnego, że dla artystów kolejnych pokoleń był to tekst niebywale istotny - i, co ważne, że uważali oni obraz Frehhofera za twór wybitny, a nie za pomyłkę czy produkt szaleństwa. Nieznane arcydzieło oznaczało dla nich raczej arcydzieło nieuznane, niezauważone za sprawą braku widzenia wyższego rzędu."

Na zakończenie kilka ciekawostek wskazujących jak bardzo kultowym był i jest tekst Balzaca oraz postać Frenhofera, uznawana przez niektórych jako zapowiedź awangardy. Posiłkuję się Dehnelem: "De Kooning twierdził, że opisany przez Balzaca obraz otworzył drogę kubizmowi. Picasso w roku 1927 dwunastoma akwafortami zilustrował wydanie opublikowane przez Vollarda w 1931 roku, (z okazji pierwodruku) a w pięć lat później wynajął atelier na rue Grands-Augustins, sądząc pomyłkowo, ze mieściła się tam pracowania Frenhofera i to właśnie tam namalował Guernikę. Cezanne zaś nie tylko kilkakrotnie rysował Frenhofera przy pracy oraz wymieniał go jako swoja ulubioną postać literacką, ale również wprost utożsamiał się z Balzakowskim bohaterem (...)".

piątek, 18 września 2009

Barbara Skarga 1919-2009.

"Człowiek żyje w relacji do tego, co jest światem, i do tego, co jest poza światem, i tę drugą relację najczęściej zawłaszcza religia, kreśląc kształt owego poza i dyktując odpowiednie postępowanie, dla którego tezą podstawową jest to, że całe istnienie w świecie powinno podporządkować się myśli o zaświecie. Tu jesteśmy tylko chwilę, tam wiecznie."

Tercet metafizyczny
Kraków 2009.

czwartek, 17 września 2009






Od 10 do 22 września w Starym Browarze w Słodowni odbywają się obrony prac dyplomowych studentów Zaocznego Studium Fotografii ASP w Poznaniu. Najlepsze prace zostaną pokazane na corocznej wystawie organizowanej w Słodowni już niebawem, bo pod koniec września. Dziś miałam przyjemność gratulować Magdzie Płaczkowskiej i oglądać Jej cykl "ZATRZYMANIA". Za pozwoleniem autorki wrzucam tutaj kilka zdjęć z wystawy.

To prace, które urzekają nastrojem. Po prostu nie mogłyby się nazywać inaczej. Mamy w nich istotę fotografii, istotę ZATRZYMANIA, często tuż przed wykonaniem gestu. Bezruch, zamyślenie, zapatrzenie. Czuć upływający czas i ciszę, modlitewno-medytacyjne skupienie. Prostota kompozycji oraz kobiece postacie odsyłają do historii malarstwa, płócien Ingresa, Vermera. Gdzieniegdzie refleksy Hoppera - zapewne poprzez subtelną grę światła oraz odwrócenie twarzy i postawy postaci, w inną stronę niż do widza. Do głowy przychodzi także Caspar David Friedrich. Czerń i biel urzekają, uwrażliwiają na fakturę, detal gestu i stroju. To prace wysmakowane i eleganckie jednocześnie przedstawiające kobiecą zwykłość i codzienność. Refleksyjność.

Osiem fotografii do ZATRZYMANIA w pamięci na zawsze.

środa, 16 września 2009


Odkryłam ostatnio bardzo fajną stronę, serwis internetowy i jednocześnie sklep z książkami. Miejsce się rozkręca ale myślę, że już dziś mogę je tutaj polecać i reklamować szczególnie tym, którzy jeszcze nie znają ;) To STRYCH Z KSIĄŻKAMI Anny Mieszały - www.strychzksiazkami.pl

Przy okazji polecam świetny konkurs organizowany przez Allegro i Wydawnictwo Dwie Siostry, którzy zamierzają wydać ULUBIONĄ KSIĄŻKĘ Z DZIECIŃSTWA w serii Mistrzowie Ilustracji. Trzeba jeszcze tylko zdecydować jaka to będzie książka ;) Zatem zachęcam do głosowania. O akcji dowiedziałam się właśnie poprzez strychzksiazkami.pl, a szczegóły można znaleźć tutaj:
http://allegro.pl/phorum/read.php?f=269&i=53878&t=53878

wtorek, 15 września 2009


Poznań - Rynek Śródecki (ok. 1800 r.)

Grafika: Henryk Kot.

sobota, 12 września 2009



Zapraszam do obejrzenia wystawy Tekli Woźniak "Miejskie dokufikcje" w Księgarni Bookarest od dzisiaj do końca października.

Autorka pisze: Wystawa stanowi z jednej strony dokumentacje inscenizowanych interwencji w przestrzeni publicznej - miejskiej, w której fotografie pełnią rolę "służalczą" (dokumentującą, rejestrującą, notującą, pojawiający się na ogół spontanicznie pomysł i jego wykonanie), a z drugiej mogą stanowić obiekt (fotograficzny, obiekt wydruku) same w sobie. Nie są to złożone inscenizaje parateatralne, ale szybkie "szkice" wizualne, rejestracje niewinnych prowokacji zmieniających ustalony rytm miasta. Na przestrzeni kilku ostatnich lat interesowało mnie między innymi zjawisko performatywności w przestrzeni miejskiej, a także dokumentacje performanców, "których nie było".

czwartek, 10 września 2009



Polecam lekturę wrześniowego numeru "Lampy" i zapraszam wszystkich 1.10.09 (czwartek) na godz. 18:00 do Księgarni Bookarest! Będzie się działo, oj będzie :)

Na zachętę plakacik (projekt Maciej Sieńczyk).

wtorek, 8 września 2009


Wczoraj w Galerii Nowa (ul. Mielżyńskiego 20) odbył się wernisaż wystawy z cyklu Salted Candy. Prace pokazywały Paulina Płachecka oraz Tekla Woźniak. Dodaję pamiątkowe zdjęcie z Teklą, która gotowała konfitury, zapraszając chętnych do degustacji. Zdjęcie pochodzi z: wernisaze.blogspot.com i zostało zrobione przez miłego osobnika płci męskiej ;) Konfitury miały rozmaite smaki i konsystencje, ale przede wszystkim dzikie kolory. Można było nawet zakupić słoiczek, co też uczyniłam. Poza tym Tekla pokazała ciekawe zdjęcia i film z serii "Zbieractwo". Jednym słowem zachwyt nad jeżyckimi straganami z dżemami, powidłami i musami za 50 gr o nazwie TRUSKAWKA KRAJOWA.

Ciekawe jaki jest właściwy skład ów słoiczków?