poniedziałek, 7 września 2009







Bardzo lubię takie miejsca, gdzie są różnej wielkości skrzynki i kartony pełne książek, które można zaadoptować za "co łaska". Znam kilka takich miejsc i czasami je odwiedzam, a czasami te miejsca odwiedzają mnie tzn. nagle pojawiają się jednorazowo gdzieś, gdzie przebywam.

Tak było wczoraj. Zimno i ciemno, a mocno już przebrane trzy kartony wpadły mi w oko na pewnym krużganku. Okazuje się, że nie były przebrane dokładnie ;)

Wyszperałam trzy świetne książki i czuję się jakby ktoś podarował mi dosłownie cudowny prezent. Ukochane przez mnie książki i ukochane przypadki.

Pierwsze co wpadło mi w ręce to stare wydanie Tomasa Mertona "Modlitwa kontemplacyjna" (W Drodze, Poznań 1986). Jeśli czytam tego typu książki to jest to zazwyczaj właśnie Merton. Wyjątkiem były "Rozważania na pisaku" Alessandro Pronzato, które przy okazji polecam. Też nie nowe, a ciągle dostępne i świetne. Z "Modlitwą kontemplacyjną" jest tak, że od dawna zamierzałam ją kupić, a wczoraj sama się wkupiła.

Drugą książką, która na nowo znalazła właściciela jest "W krześle" Piotra Sommera. To debiutancki tomik autora "Dni i nocy". Bardzo rozbawiło mnie zdjęcie na tylnej stronie okładki oraz nota. Rarytas jest w środku - autograf autora (czuła dedykacja dla znajomego) pozostawiony charakterystycznym pismem - maczkiem, w Warszawie 1978.

Niektórzy wiedzą, że mam fioła na punkcie morza, wie o tym chyba także LOS, bo trzecią knigą, którą znalazłam jest "Morze u poetów. Antologia" wydana w 1977 roku w Gdańsku przez Wydawnictwo Morskie. W antologii znaleźć można wypowiedzi i utwory m.in. Iwaszkiewicza, Przybosia, Świrszczyńskiej, Różewicza, Szymborskiej, Kubiaka, Kozioł, Grochowiaka, Brylla oraz Anny Janko. Wybór słowo wstępne, opracowanie, noty o autorach - Zbigniew Jankowski. Trochę czasu zajęło mi zanim rozszyfrowałam, że w dedykacji, złożonej na pierwszych stronach książki, napisanej lekko dziecinnym pismem kryje się autograf Anny Janko właśnie i data Sopot 1978, czyli tuż po Jej debiucie. Dwa wiersze Anny Janko zamykają tę antologię, oto fragment jednego z nich:

Stoję w morzu po szyję
nieopanowanie jest odważne
upór - granatowy
Stać twardo
udowodnić ciało stałe
(...)

Myślę, że każdy dorosły, przynajmniej dwa razy w roku powinien przeczytać jakąś książkę dla dzieci. Osobiście stosuję tę zasadę i zaglądam do takich książek nawet częściej. Jest to zawsze odświeżające i lecznicze doświadczenie.

Otrzymałam w prezencie najnowszy tytuł wydany przez poznańskie Wydawnictwo ZAKAMARKI "Tsatsiki i Mamuśka" Moni Nillsson z ilustracjami Piji Lindenbaum - autorki ulubionej przeze mnie i moje bratanice serii o Nusi.

"Tsatsiki i Mamuśka" to książka dla dzieci z początkowych klas szkoły podstawowej. Głównym bohaterem jest Tsatsiki-Tsatsiki Johansson, który właśnie rozpoczyna pierwszą klasę. Chłopiec mieszka w Sztokholmie i jest wychowywany przez Mamuśkę - młodą i samotną matkę - artystkę grająca na basie w zespole rockowym. Jego tata, Poławiacz Ośmiornic, mieszka w Grecji i niestety Tsatsiki jeszcze go nie poznał.

Moni Nillsson napisała książkę prostą i zabawną, będącą blisko rzeczywistości i życiowych problemów. Trudno już od pierwszych stron nie polubić szalonej i pomysłowej Mamy z burzą rudych włosów na głowie, która chodzi na rękach i przebiera palcami u stóp, oraz siedmioletniego Tsatsikiego, który na przyjęcie do swojej przyjaciółki, postanawia iść we fraku i z irokezem na głowie.

Czytając "Tsatsikiego i Mamuśkę" można płakać ze śmiechu chociażby wtedy gdy główny bohater i jego przyjaciel ze szkolnej ławki - Per Hammar - postanawiają śledzić swoją nauczycielkę, gdyż podejrzewają, że jest kobietą-małpą. Podczas lektury można też porządnie się wzruszyć, na przykład wtedy gdy Tsatsiki zaprzyjaźnia się ze swoim największym wrogiem, pełnym agresji starszym kolegą Mortenem. Tata Mortena okazuje się być jednym z mężczyzn siedzących na ławce pijaków, obok której zawsze przyspiesza się kroku, a nawet biegnie, byle tylko ją minąć.

Książka tętni życiem, jest pełna akcji i ciekawych postaci. Porusza poważne problemy takie jak: dorastanie dziecka bez ojca, stereotypy obrazu matki, gnębienie młodszych uczniów przez starszych, brak pomocy w szkole dla dzieci alkoholików i wiele innych. Problemy te podane są w soposób delikatny, nie przerysowany, normalny. Mały czytelnik "Tsatsikiego i Mamuśki" ma dzięki temu możliwość zrozumienia złożoności wielu sytuacji, które zapewne mogą dotyczyć jego samego, z którymi może zetknąć się na codzień.

"Tsatsiki i Mamuśka" to książka mądra i nowoczesna. Jak wyczytałam pierwsza z pięciu książek o Tsatsikim, które zostały przetłumaczone na kilkanaście języków i były wielokrotnie nagradzane, m.in. przez szwedzkie Jury Dziecięce, które trzem z nich nadało tytuł książki roku w kategorii wiekowej 7-9 lat.

Zakamarki planują niebawem wydać dalsze przygody Tsatsikiego w książce "Tsatsiki i Tata Poławiacz Ośmiornic". Sięgnę po nią na pewno i to z ochotą.

niedziela, 6 września 2009



Od 8 września (wtorek) przez cały wrzesień, od poniedziałku do piątku o 8:30 i 21:00 na antenie Radia Afera będzie czytana najnowsza książka Macieja Malickiego - "Ostatnia (sto czternaście opowiadań o tym samym)". Polecam gorąco!

sobota, 5 września 2009


Powalająca fota od pewnego znajomego ;)

środa, 2 września 2009



Moja tęsknota za Śródeją.

Znalazłam pocztówkę wydaną staraniem Rady Osiedla Ostrów Tumski-Śródka-Zawady. Na pocztówce mamy fresk przedstawiający most Cybiński z 1907 roku wykonany przez Katarzynę Kujawską oraz studentów ASP w Poznaniu z okazji pierwszego Dnia Sąsiada na Śródce na ścianie kamienicy przy ul. Ostrówek 6 (2006-2009). Autorem fotografii jest L. Podbrez, maj 2009.

Kiedyś nie przepadałam za tym freskiem, a dziś odczuwam dziwny brak...

wtorek, 1 września 2009


Jeszcze tylko 10 dni potrwa wystawa Kuby Szopki w Galerii Miejskiej ARSENAŁ na Starym Rynku w Poznaniu. "Kto Ty jesteś? Polak stary..." to seria męskich portretów, pokazująca starość z wielu stron. Każdemu ze zdjęć towarzyszy komentarz, tytuł, tekst.

Nie jest to duża wystawa, ale fotografie Kuby Szopki przekonują mnie przede wszystkim dlatego gdyż dotyczą bardzo ważnego, a często pomijanego tematu, jakim jest starość. Starość wśród nas. Poza tym są to prace bardzo ciekawe i dobre formalnie.

Kuba Szopka to grafik i fotograf z Poznania, w 2008 roku obronił dyplom w pracowni plakatu Eugeniusza Skorwidera. Jak wyczytałam bohaterem "Kto Ty jesteś? Polak stary..." jest dziadek młodego artysty.

Kto nie może zajrzeć do Arsenału niech zajrzy na www.kubaszopka.com

niedziela, 30 sierpnia 2009



Odkryłam swoją nową, sentymentalną słabość. Przeżywam ostatnio ogromną tęsknotę za amerykańskim kinem lat 80-tych i 90-tych. Dobrymi dramatami psychologicznymi, thrillerami, niebanalnymi komediami romantycznymi, czy filmami bardziej z półki przygodowej.

Jaki tego efekt? Przed snem oglądam "Fatalne zauroczenie" (1987) z młodą Glenn Close i młodym Michaelem Douglasem, które do dziś przyprawia o dreszcze, słodki "Franky i Johony" (1991) z młodziutkimi: Michelle Pfeiffer i Alem Pacino, "Za horyzontem" (1992) z Nicole Kidman i Tomem Cruisem, którzy są w tym filmie po prostu rewelacyjni, "Niemoralną propozycję" (1993) z Demi Moore i Robertem Redfordem, no i wymienię na koniec tak kultowe dzieło jak "Fargo" (1996).

Nadziwić się nie mogę świetnymi dialogami i historiami, grą aktorską i brakiem efektów specjalnych, retuszów komputerowych itd. Te filmy mogę oglądać w kółko, mimo, że znam je już powoli na pamięć i że nie jest to kino ani alternatywne, ani artystyczne, ani nowe. Jest zwyczajne i magiczne zarazem. Nie starzejące się i po prostu dobre.

sobota, 29 sierpnia 2009


W Poznaniu, w Galerii Miejskiej Arsenał na Starym Rynku trwa wystawa "Pamięć motywu" Artura Nachta-Samborskiego.

Przeważają oczywiście martwe natury z charakterystycznym i rozpoznawalnym elementem twórczości malarza jakim jest fikus. Właśnie na te nastrajające dziwnie fikusy poszłam popatrzeć pod koniec lata.

Niespodziewanie zachwyciło także kilka pejzaży, w tym świetne "Baleary" z 1965 roku. Akty - w szczególności "Akt na czerwonej sofie" (1935), gdzie kobieca postać ma na głowie marynarską czapkę. Zwróciły uwagę liczne portrety postaci - w tym znakomita "Kobieta w różowym płaszczu i boa" z 1934 roku oraz "Portret toreadora" (1939).

Nasycona, śmiała kolorystyka, odważne pociągnięcia pędzlem, prymitywizm. Prostota, powtarzalność, rytmiczność. Komizm i groteska. Czuć wpływ niemieckiego ekspresjonizmu i polskiego koloryzmu.

Pierwszy raz w tym roku zapachniało mi jesienią.


Powyżej: Martwa natura, olej, płótno, 81×65 cm, własność rodziny artysty, depozyt w MNP.

piątek, 28 sierpnia 2009


Obejrzałam "Wojnę polsko-ruską" - bardzo udaną ekranizację powieści Doroty Masłowskiej. Autorem scenariusza i reżyserem jest Xawery Żuławski, laureat nagrody za filmowy debiut na FPFF w Gdyni 2008.

Mimo, iż nie widzę zbyt wielu podobieństw Borysa Szyca ze Stanisławem Tymem, to film kojarzył mi się z kultowym "Misiem". Film Barei świetnie pokazywał absurdy rzeczywistości PRLu. "Wojna polsko-ruska" jest opowieścią o absurdalnym świecie, współczesnych polskich blokersów, który został pokazany w estetyce filmów Tarantino. Dla mnie to film równie kultowy jak "Miś".

środa, 26 sierpnia 2009



Właśnie ukazał się nowy numer "Toposu" [3 (106) 2009]. Temat numeru to: "Jaka krytyka?". Tradycyjnie dołączony jest arkusz poetycki - tym razem ukochana przeze mnie Marta Podgórnik. Zabieram się do lektury całego numeru i przy okazji polecam rozmowę z Adamem Szczucińskim - lekarzem, laureatem Nagrody za Debiut „Zeszytów Literackich”, mieszkającym i pracującym w Poznaniu. Rozmowa pt. Włochy - "peregrynacje domowe" dotyczy świetnej książki autorstwa Pan Adama - "Włoskie miniatury", którą wydały ZL w zeszłym roku. Po dziś dzień lubię wracać do tych esejów.